اهمیت نفت ایران برای انگلیس در جنگ جهانی دوم (2)

در همین لحظه فرمانده کل قوا، صدام حسین در حالی که چفیه قرمز رنگ به سر داشت و نوار فشنگ به دور کمر خود بسته بود، بی آنکه درجات نظامی¬اش را نصب کرده باشد، وارد اتاق عملیات شد. سید حسین موسویان رئیس وقت کمیته سیاست خارجی شورایعالی امنیت ملی در گفتوگویی با روزنامه همشهری بهتاریخ ۲ شهریور سال ۹۸، چنین میگوید: «آن زمان بحثهای خیلی فشردهای در دبیرخانه شورای امنیت داشتیم. با سلام.علت و حکایت حمله اعراب در زمان ابو بکر و عمرو عثمان به ایران چه بود و ایا امام علی علیه السلام و فرزندان معصومش ارواحنا فداه در جنگ با ایران شرکت کردند؟ در زمان حکومت جاویدان ابن صالح، این باور به قیام و جنبشی مردمی از سوی مقاومتی مخفی تبدیل شد. حکومت خلیفه او را به دلیل زرتشتی بودن مرتد نامیده بود. او توسط خلیفه به ارتشی بزرگ و مسلح مجهز شده بود. او برای بیرون آوردن بابک از دژ برنامه ریزی کرد.

در نهایت، پس از 24 سال، یک ایرانی تازه مسلمان شده به نام افشین ماموریت پیدا کرد تا بابک را از دژ خود بیرون بیاورد. در آن جا اعراب متوجه شدند که افشین تصمیم داشته تا خلیفه را در بغداد به قتل برساند، به اسلام باور نداشته است و نسبت به اعراب حس دشمنی داشته است. علاوه بر قیام های پیشین علیه نظام خلیفه ای که در بغداد حاکمیت می کرد، سرکوب بابک، مازیار و افشین به قدرت خلفا افزود. بر این اساس شرکت های انگلیسی طرحی را ارائه کردند که به موجب آن برای 48 هزار سرباز پناهگاه امن ساخته می شد.هر پناهگاه تونل پولادین داشت و می توانست تا 1200 نفر را در خود جای دهد. آن ها در مسیر رسیدن به قلعه بذ، جایی که بابک زندگی می کرد و جنبش را رهبری می کرد، مخالفان خود را غارت می کردند و می کشتند. ز) تغییر موازنه، حملات پایانی عراق و پذیرش قطعنامه 598. عراقیها از فرصت درگیری امریکا با ایران در خلیجفارس استفاده کردند و با تشدید بمباران شهرها و نفتکشها، کوشیدند با تغییر موازنه جنگ بر روی زمین و تغییر راهبرد دفاعی به حمله، ابتکار عمل را در جنگ در دست بگیرند و با بازپسگیری مناطق تحت تصرف ایران شرایط لازم را برای پایان جنگ فراهم کنند (درودیان، 1380 ش الف ، ص 58). توان رزمی عراق، که در 1366 ش با خرید و تولید جنگافزارهای جدید و ترمیم سازماندهی نظامی افزایش یافته بود، در اوایل 1367 ش نمایان شد (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

علاوه بر این، نفتی که ۱۰۰ دلار را رد کرده و سقف قیمت ۸ ساله را شکسته، دستکم در کوتاهمدت به نفع اقتصاد ایران خواهد بود. مازیار یک شاهزاده در جنوب دریای کاسپین، طبرستان، بود که در برابر نظام خلیفه ای شورش کرد. ماهیت جنبش علیه حمله اعراب به ایران در اصل ضد عرب، ضد خلیفه و ضد اسلام بود. تمام تلاش های او برای شکست دژ بیهوده بود. ایران نیز با آگاهی از ماهیت رفتارهای عراق و تلاش این کشور برای حذف نقش سازمان ملل، تلاش کرد تا ادامه مذاکرات در نیویورک و تحت نظارت شخص دبیرکل انجام پذیرد، اما پس از دعوت دبیرکل از وزیران خارجه دو کشور، دولت عراق به بهانه اینکه نیویورک شهر بیطرفی برای انجام مذاکرات نیست، با محل آن مخالفت کرد که موجب تأخیر کار شد و سرانجام، دبیرکل محل مذاکرات را نیویورک و تاریخ آن را 31 شهریور 1367/ 22 سپتامبر 1988 اعلام کرد (ولایتی، 1380 ش، 343ـ 348). عراقیها در اولین نشست، با مستمسک قرار دادن مجدد محل مذاکرات و اینکه نیویورک شهر بیطرفی نیست، در روند مذاکرات اخلال ایجاد کردند و مذاکرات نیویورک همچنان بینتیجه پایان یافت.

ضمن این که سرخوردگی دولت آمریکا از ماجرای مک فارلین و تلاش برای جبران این ماجرا و اثبات نزدیکی خود به عراق نیز در این گرایش بیتأثیر نبود. مثلا برجام مذاکرهای است که تصمیم نهاد حاکمیتی است که با دستورالعمل مشخص مذاکره انجام شده و به توافق رسیده و باید اجرا شود، اما در داخل با مخالفان متعددی مواجه است و در بدنه حاکمیت نیز انتقاد از مسئله وجود دارد. البته تجهیزات تجسس آمریکا از جمله پهپاد هاک آر کیو-4 می توانند بدون وارد شدن به داخل خاک ایران عملیات شناسایی را انجام دهند. در آغاز ۱۳۶۷ ش ، عراق با استفاده از برتری نظامی خود در جنوب و با اتکا به حمایت روانی و سیاسی و تبلیغاتی ناشی از حضور نظامی امریکا در خلیج فارس توانست روحیه لازم را برای خروج از وضع پدافندی و کسب ابتکار عمل به دست آورد و حملات گسترده ای انجام دهد (همان ، ص ۱۰۶).

دیدگاهتان را بنویسید