تعلیم و تربیت از دیدگاه بهائیت و اسلام

در بسیاری از لغت نامه های عمومی، این چهار واژه مترادف یکدیگر به شمار آمده اند؛ هرچند در متون تخصصی گاه تفاوت هایی میان آنها نهاده شده است. 9- گفتنی است که در میان مسلمانان کسانی را می توان یافت که روح را نیز همچون بدن موجودی جسمانی می دانند، هرچند آن را « جسم لطیف» می خوانند و به آبی که در همه ی اجزای گل سریان دارد، همانند می کنند. کودک باید به اولیای دین، به رسول خدا و ائمه علیهم السلام و دیگر پاسداران مذهب علاقه مند باشد تا امر و نهی شان و راه و روششان در او اثر گذارد و شیوه های زندگی آنان را سرمشق قرار دهد.

خصوصیات فردی او را شناسایی کنید و اگر به چیز خاصی علاقه دارد، از راه همان علاقه بر او اثر بگذارید و تنبیه و تشویقتان را بر اساس ان انجام دهید. بنابراین در کنار آموزش های کلامی برخی کارهایی را که می خواهید انجام دهد، در مقابل او انجام دهید. اغلب، بهسختی موقعیتی پیش میآید که پدر و مادر در کنار فرزندان خود به صرف غذا بپردازند. با خواندن این کتاب میتوانید ارتباط عاطفی صحیح و عمیقی با فرزند خود برقرار کرده و در کنار پدر یا مادر بودن، دوست او نیز باشید. بنابراین اگر بخواهید کودکی را به طرف نماز و عبادت مشتاق کنید، ابتدا باید سعی کنید آگاهی او را بالا ببرید تا از نماز و ارتباط با معنویات لذت ببرد.

غرض این است بدانیم که عقاید مذهبی کودکان با زندگی روزمره و تجارب و آگاهی های خانواده و مدرسه ارتباط نزدیک دارد. برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد تربیت اطفال و فرزندان در خانواده از دیدگاه اسلام در کانال تلگرام حقوق خانواده عضو شوید . حجت الاسلام نصیرعابدینی، کارشناس ارشد روان شناسی یکی از جنبه های حساس تربیت کودک را تربیت جنسی و پرورش او براساس حیا و عفت عنوان می کند و می گوید: سفارش اسلام برای تربیت جنسی کودک به سه دوره مهم زندگی او یعنی دوره پیش از سن تمیز، دوران سن تمیز و دوره بلوغ و پس از آن مربوط می شود و می افزاید مهم ترین توصیه اسلام برای تربیت جنسی کودک در دوره پیش از سن تمیز پوشیده نگه داشتن عمل زناشویی از دید کودک است.

غریزه ی جنسی مربوط به دوران بلوغ بوده و از این دوران شروع می شود. یکى از راههاى تشویق فرزند به نماز ایجاد رابطه ى دوستانه و صمیمى با اوست و سایر اعضاى خانواده را نیز باید به این مسئله واقف کنید که آنها نیز فشارى را بر او تحمیل نکنند بلکه به او بیشتر احترام بگذارند به او شخصیت بدهند آن چنان که گویى یک انسان بزرگسال شده است. رفتارهای مذهبی جمعی : برگزاری نماز جماعت ، تربیت گروه سرودهای مذهبی و مشارکت دادن کودک در آن ، خود از مسائل مورد علاقه کودک است .

مادر باید در خانه مسئولیت ها افراد را به آنها بگوید و از همان کودکی یک سری مسئولیت ها را برای پسر خود تعیین کند. فرزندشان این آموزش ها و تعالیم را از بیرون و از دیگران فرا خواهد گرفت. بنابراین والدین باید به این امر آگاهی داشته باشند که هر گونه دلسوزی نا آگاهانه که در چهره ملامت کردن و نصیحت گوئی برای تربیت جوانان ابراز گردد، نه تنها مشکلی را حل نخواهد کرد، بلکه رابطه والدین و جوان را مکدر خواهد نمود. فرقهای که سران آن بیادبی را از حد گذرانده و به خویشان یکدیگر چنین توهینهایی میکنند هیچگاه نمیتواند مبلغ تعلیم، تربیت و اصلاح عمومی باشد.

در این بخش بهترین کتاب ها برای تربیت کودک از بدو تولد تا دوران نوجوانی را به شما معرفی خواهیم کرد. گاهی به دلیل عدم حاکمیت عدالت است که رهبران معنوی مردم موظف به تلاش در این زمینهاند. ما حتی معتقدیم که الگوهای تربیتی کودکان در جنبه ی اخلاق ، و در صبر و اخلاص و امانت و پاکی و برکناری از شبهات باید خدا گونه باشند، صاحب علم و آگاهی باشند و نظریه ای را عرضه و ارائه کنند که مدافع آن هستند ، در نظر داشته باشند که ذهن کودک به زمین آماده ای شبیه است که همه چیز را می پذیرد ، حتی اوهام و خرافات را.

همچنین ضروری است این تصور در ذهن کودک مستقر شود که خدا او را دوست دارد و می خواهد او فردی ارزنده شود و خوشبخت و سعادتمند گردد. عقاید و افکار غلطی که وارد مغزها شده اند به زودی از بین رفتنی نیستند و ای بسا که خود به گروه و نسل های دیگر القاء شوند ودر ذهن آنها هم ریشه دار گردند. بهتر ین زمان القای آموزه های دینی،زمان شادابی کودک است . آموزش ها به صورت سمعی و بصری و حتی لمس و درک باشد تا کودک را به خود آورد و او را قلباً به مکتب خود معتقد و علاقه مند سازد.

در تربیت ، سعی بر این است که طفل را به فطرت ارجاع دهیم و داوری را از وجدان او بطلبیم و حظّ و بهره ی او را بر اساس آن قرار دهیم که فطرت و وجدانش تأیید می کند. مهم آن است که ما سعی کنیم با رفق و مدارا و نرم خویی و محبت، فطرت انسانی او را تقویت کنیم. بنابراین سعی کنید که به طور غیر مستقیم میان او و همسالانی که فریضه نماز اهمیت می دهند انس و الفت و دوستی ایجاد کنید. در ساعتی نمی خواهد با شما نماز بخواند او را تحت فشار قرار ندهید و مجبورش نکنید که حتماً برخیزد و چنین کند که زیان آن از نفعش بیشتر است .

کتابهایى که در این زمینه تألیف شده است مانند کتاب راز نماز از آقاى محسن قرائتى یا کتاب «از ژرفاى نماز» از آیت الله خامنه اى و… 11- از امر و نهی و آمرانه برخورد کردن با او اجتناب شود؛ زیرا تمرد می کند و حاضر به زیر بار حرف دیگران رفتن نیست و این ویژگی دوران نوجوانی است. در مرحله بعد باید مواظب باشید ذائقه او توسط لذت های حرام و نامشروع ارضاء نشود، زیرا اگر کودک یا نوجوانی به طرف لذت های مادی شبیه لهو و لعب و خودآرایی و پول و شهوت و مانند آن جذب شد، سوق دادن او به لذت های معنوی کار بسیار سختی است.

تربیت دینی در عین حال که انسان را به سوی خدا سوق می دهد، تأمین کننده ی نیازهای اوست؛ شایان ذکر است که دیدگاه تربیتی دین درباره ی تعالی جویی انسان به سوی خدا، با توجه به توانایی ها و محدودیت های حاکم بر وی تبیین می شود و هرگز خارج از استعداد و آمادگی او تکلیفی بر او تحمیل نمی شود. احیای فطرت ، خود گامی است به سوی رشد ، و در پرورش و سازندگی افراد نقشی فوق العاده دارد. در سرشت و ذات کودک جنبه هایی وجود دارند که فرد را به سوی تقوا و عدالت ، پاکی و صداقت وا می دارند.

اگر جای ابهامی در زمینه ای خاص برایشان وجود دارد از خود دور سازند و در پاسخ هم خود را در وضع درک و فهم و موقعیت کودک قرار دهند. ما نیاز نداریم که با استدلالِ نیرومند و قوی به کودک جواب دهیم ؛ زیرا او دراین رابطه شاید نتواند حقایق را درک کند و مبانی درک منطقی و مستدل او چندان رشدی ندارند ؛ ولی ضروری است پاسخ ها قاطع باشند آن چنان که او را قانع کنند نه ساکت ، قلب پاک و منزه او باید آن را بپذیرد و ذهنش آن را در خود جای دهد.

16. از نظر عاطفی او را طرد نکنید؛ زیرا حتما به دام شیادان خواهد افتادیا دچار مشکلات عاطفی خواهد شد. رعایت حق ذی حق در مورد خداوند صادق نیست، زیرا خلائق حقی بر خداوند ندارند. انتخاب هدفهای تربیتی ریشه در نوع انسان شناسی مختلف دارد و هدفها، تعیین کننده نوع روشهای تربیتی اند. تزکیه گونهای از تربیت است و با تربیت از منظر پالایش و رفع موانع که برآیند آن رشد یافتن است، همانندی و همسانی دارد.

دیدگاهتان را بنویسید