جنگ خاموش آب بین ایران و افغانستان

در این گزارش نگاهی به مواجهه عقلانی رهبر معظم انقلاب با مقوله جنگهای منطقهای خواهیم داشت، جنگهایی که بهرغم فشار برخی گروهها در داخل کشور برای ورود ایران به معرکه، با هوشیاری آیتالله خامنهای روبهرو شد و ایران در همه آنها یک سیاست ثابت را دنبال میکرد؛ عدم ورود مستقیم به درگیری و اعلام بیطرفی و حمایت از مردم و غیرنظامیان و تقبیح کشتار و خونریزی. در این قرارداد حق تقدم آب مشروب سیستان نسبت به سایر مصارف موردپذیرش کمیسیون بیطرف قرار گرفت، مقدار آب موردنیاز سیستان از سوی هیئت ۲۲ مترمکعب در ثانیه اعلام شد که موردتوافق دولت ایران قرار نگرفت. طی ٢ دهه بعدی هر دو کشور اهمیت کمی به این اختلاف دادند، زیرا در آن مقطع آب برای شان حیاتی نبود اما در ١٩٧٢میلادی این اختلاف شدت گرفت و در ١٩٧٣میلادی معاهده رودخانه هیرمند بسته شد. رودخانه هیرمند با آورد تقریبی سالانه ٥/٨ میلیارد مترمکعب از کوههای غرب کابل سرچشمه گرفته و پس از طی ١٠٥٠کیلومتر وارد ایران میشود.

اما در آن زمان کودتای افغانستان اتفاق افتاد با این حال مقامات کابل معتقدند با وجودی که این کودتا، مانع تصویب قرارداد آب هیرمند میان ایران و افغانستان شد، اما ایران از سهم ٢٦ مترمکعب در ثانیه خود از هیرمند استفاده کرده است. رهبران عراق در حمله به ایران دو عامل مهم را پیشبینی نکرده بودند: یکی، حضور نیروهای مردمی که با شور انقلابی مبتنی بر فرهنگ مذهبی و کلام مؤثر و اطمینانبخش امام خمینی (مثلاً این تعبیر که «دزدی آمده، سنگی انداخته و فرار کرده» رجوع کنید به امام خمینی، ج 7، ص 534) وارد صحنه جنگ شدند؛ دوم، تجدید سازمانِ سریع و به موقع ارتش ایران و همسویی آنها با نیروهای مردمی که ضربه نظامی پیشبینی نشدهای را به عراق وارد ساخت (حسین حسینی، ص 31). با زمینگیر شدن ارتش عراق در خاک ایران، ارتش و نیروهای نظامی ایران چهار عملیات را طراحی و اجرا کردند: عملیات 23 مهر 1359 در غرب رودخانه کارون، با هدف عقبراندن نیروهای عراقی از کلیه مناطق اشغالی ( ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس ، ج 1، ص 139ـ 148)؛ عملیات 3 آبان 1359 در محور آبادان، با هدف شکستن محاصره آبادان (همان، ج 3، ص 159ـ162)؛ عملیات نصر در 16 دی 1359 در منطقه هویزه، با هدف آزادسازی منطقه غرب رودخانه کارون و خرمشهر؛ عملیات توکل (در ادامه عملیات 3 آبان) در 20 دی 1359 در محور آبادان، با هدف پایان دادن به محاصره آبادان (درودیان، 1378 ش الف ، ص 95، 116؛ روزشمار جنگ ایران و عراق، کتاب 5، ص 729ـ 738). ظرفیت تدارکاتی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای اجرای اینگونه عملیات کافی نبود و در نتیجه، مقابله با هجوم همهجانبه عراق با بنبست روبهرو شد (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

“یزد گرد” به او دستور داد که املاک آن طرف دجله را به مسلمون واگذار کنه و طرفین صلح کنن سعد این دستور رو با خندیدن و مسخره کردن رد کرد. دلیل نام گذاری این جنگ به گفته مورخان عرب آن است که پای اسیران ایرانی را با زنجیر بسته بوده اند ولی واقعیت امر این است که دلیل نام گذاری این جنگ به خاطر نوع آرایش جنگی سپاه ایران بوده است که برای اعراب تازگی داشته است. «جانسون» به دلیل مدیریت کرونایی همین حالا زیر تیغ است؛ «شولتز» میراثدارِ «آنگلا مرکل» است و در هر حالت، او را با «قدرت زنانه مرکل» مقایسه خواهند کرد. ثانیا جمهوری اسلامی ایران در تمامی مراحل از ابتدای بحران یمن و جنگ علیه این کشور، به صراحت طرح سیاسی چهار مادهای را ارائه و همواره از تحقق و پیگیری آن طرح حمایت کرده است.حتما برای ما ملاحظه و مشاهده بیش از ۶ سال جنگ و خونریزی در یمن قابل تحمل نیست و هیچ یک از کشورهای منطقه و وجدانهای آگاه در جهان، جنگ را روشی برای راهحل در این بحران نمیدانند. به عبارت دیگر نفوذ ایران بر امور نظامی و سیاسی افغانستان هیچ وقت به حد دلخواه خود نرسیده، امری که تهران علاقهمند است آن را بهبود بخشد.

اندیشکده رند در ادامه این گزارش مدعی شد: اگرچه در دهه گذشته روابط پرتنش ایران با طالبان بهبود یافته، و حتی تهران حمایت ناچیزی از شورشیان داشته است اما هنوز مشخص نیست که آیا این همکاری با خروج نیروهای آمریکایی ادامه خواهد یافت یا خیر. در هفتههای اخیر و به ویژه پس از بمبارانهای ائتلاف به یمن و از جمله زندان صعده جمهوری اسلامی ایران این اقدامات را محکوم کرد و از سوی دیگر در سفری هم که «محمد بن عبدالرحمن آل ثانی»، وزیر خارجه قطر به تهران داشت، بحث یمن از جمله موضوعات مورد گفتوگوی امیرعبداللهیان با همتای قطری بود. به اعتقاد کارشناسان، یکی از دلایل رشد نرخ ارز در بازار ایران، تعطیلی بازار ارز هرات در افغانستان است که در سالهای اخیر به یکی از کانونهای ورود اسکناس ارز به ایران تبدیل شده بود. با اقدام آمریکا برای اتمام مداخله در افغانستان، در صورتی که طالبان بتواند همانند سالهای قبل از سپتامبر ۲۰۱۱ کنترل مناطق زیادی از افغانستان را به دست بگیرد، هدف اصلی ایران حفاظت از خود خواهد بود. به دلیل حمایت سیاسی و نظامی امریکا، قدرت برتر و بلامنازع منطقه ی خلیج فارس بود. در ۲۵ اسفند ۱۳۶۶، صدام و رهبران بعثی عراق شهر کردنشین حلبچه و روستاهای اطراف آن را، به دلیل همکاری نیروهای کرد با قوای ایران، بمباران شیمیایی کردند.

دیدگاهتان را بنویسید