جنگ عراق با ایران

طالبان در کمتر از ده روز از قندهار به کابل رسید. این فضا موجب این می شود که افغانستان چند پاره شود و در این فضا قدرت گرفتن گروهای سلفی و تکفیری هم بعید نیست. تشخیص داده شده بودند، به خدمت برگردند».«دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا چندی پیش مدعی شده بود وضعیت افرادی که در حمله موشکی ایران به پایگاه عینالاسد دچار ضربه مغزی شدهاند جدی نیست و به او گفته شده که آنها فقط به «سردردهایی» مبتلا شدهاند. با این تئوری از طرفی مرزهای شرقی جمهوری اسلامی ناامن خواهد شد و هم اهرم فشاری برای روسیه خواهد بود البته افغانستان از شمال هم مرز با روسیه نیست ولی مناطق آسیای میانه مانند تاجیکستان و ازبکستان حوزه نفوذ روسیه هستند. گزینه مطلوب آمریکایی ها جنگ داخلی در افغانستان است، تا از این طریق هم به جمهوری اسلامی فشار بیاورند هم به روسیه و هم به چین به عنوان همسایه شرقی افغانستان؛ و این جنگ با پشتیبانی و مهمات سعودی ها و اماراتی ها دنبال خواهد شد. بااینحال میتوانیم بگوییم اداره مربوطه در وزارت خارجه اداره موفقی بودند یا میشود گفت آنها اشتباه عمل کردند؟

ایران در زمان شاه از سوی آمریکا اداره می شد و در آنجا ۶۰ هزار مشاور آمریکایی در زمینه های مختلف حضور داشتند. طالبانی که به روایتی حدود 50 درصد افغانستان را در اختیار دارد. در روزهای اخیر خلیل زاد (نماینده آمریکا در افغانستان) نشستی را با دو طرف ماجرا یعنی عبدالله عبدالله و اشرف غنی برگزار کرد و ما بعد از این دو نشست شاهد این بودیم که دو طرف هر کدام به عنوان رئیس جمهور در یک روز و یک لحظه سوگند یاد کردند و غیر از طالبان که ادعای حکومت در افغانستان را دارد و با آمریکا به توافقنامه صلح رسید، الان شاهد این هستیم که حاکمیت هم دوپاره شده است. هر ٣ این کشورها نیز آبوهوایی خشک دارند و این ٢ رود برای آنها ارزش زیادی دارد. از طرفی امضای توافقنامه با طالبان یک مشروعیت به طالبان در عرصه بین المللی داده و به نوعی ادعای طالبان برای بازپسگیری حکومت را به رسمیت شناخته است. توافقنامه ای که نشان می دهد آمریکایی ها که سال 2000 میلادی با شعار نابودی طالبان و القاعده وارد افغانستان شدند دروغ گفتند و امروز یعنی بعد از 19 سال با طالبان توافقنامه امضا کردند.

اولین حرکت امریکایی ها امضای توافقنامه با طالبان بود. این سفر نشان دهنده تداوم در روابط شوروی و عراق بود. در روز گذشته (تا لحظه تنظیم این گزارش) دلار در بازار آزاد 27 هزار و 506 تومان قیمت داشت که نسبت به روز قبلی کاری بیش از 250 تومان رشد نشان میدهد. شکلگیری حکومت قاجار تا حد زیادی پیرو سنت جانشینی سلسلهای در ایران بود. ترامپ در اصلاح این وضعیت نامطلوب چاره کار را در بالا بردن چماق در برابر رقبا و دشمنانش دیده؛ تا جایی که این کشورها را وادار به پذیرش اراده و توانایی آمریکا برای استفاده از زور کند؛ هرچند که واقعا خواستار استفاده از آن نباشد. سرویس جهان مشرق – طی روزهای اخیر شاهد تحولات عجیب و زیادی در افغانستان هستیم، از توافق آمریکا با طالبان، توافقی که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان در حد کاغذ می ماند و بیشتر برای ترامپ کاربرد انتخاباتی دارد، تا برگزاری دو مراسم تحلیف ریاست جمهوری در یک روز که شاید در جهان کم نظیر باشد. بر اساس مفاد قرارداد الجزایر و همچنین موافقت نامه های تکمیلی در ۵ دی ۱۳۵۴، و باتوجه به صورت جلسه مربوط به حل وفصل مطالبات متقابل ، که در اول تیر ۱۳۵۵ در تهران به امضا رسیده بود، مقرر شده بود تحویل و تحول املاک ، ساختمانها و تأسیسات عمومی یا خصوصی ــ که تعلق ملی آنها، در پی علامت گذاری مجدد مرز زمینی ، تغییر یافته است ــ تحت نظارت هیئتی مختلط از کارشناسان دو کشور، در مدت شش ماه (از اول تیر ۱۳۵۵) به صورت رسمی انجام گیرد، ولی به رغم آمادگی طرف ایرانی برای تحویل و تحول اراضی ، مقامات عراقی به بهانه های مختلف از انجام دادن کار طفره رفتند ( تجاوز عراق به ایران و موضعگیری سازمان ملل متحد، ص ۳۲ـ ۳۸؛ منصوری لاریجانی ، ص ۱۰۲ـ ۱۰۴؛ ولایتی ، ۱۳۸۰ ش ، ص ۴۹ـ۵۰).به طورکلی ، تمایل حزب بعث عراق به توسعه طلبی و انگیزه قوی حکومت عراق برای تشکیل دولت ملی ـ عربی ، با ضمیمه کردن منطقه خوزستان ایران به عراق (رجوع کنید به طارق عزیز، ص ۸) و قدرت طلبی مشهود صدام حسین ، مهم ترین علل اقدامات دولت عراق بر ضد ایران بود؛ هرچند بهانه های دیگری نیز مطرح می شد.

این درحالیست که در شرایط کنونی نیز آمریکاییها، از دولت مرکزی افغانستان پشتیبانی میکنند. به این صورت که اشرف غنی به خاطر تعلقش به قوم پشتون به نوعی پایگاهاش در مناطق جنوب و جنوب شرقی افغانستان (مناطق هم مرز با پاکستان) است و از آن طرف عبدالله عبدالله متعلق به قوم تاجیک است و به نوعی مناطق مرکزی و بخشی از مناطق شمالی افغانستان از او پشتیبانی و حمایت می کنند. با مذاکره های پیگیر ایران با چین و شوروی و مخالفت این دو کشور در شورای امنیت ، تلاش امریکا ناکام ماند (نوازنی ، ص ۲۰۱).در همین حال تشنج در منطقه افزایش یافت و در اوایل شهریور ۱۳۶۶/ اواخر اوت ۱۹۸۷، نیروی دریایی امریکا ۴۶ کشتی در منطقه مستقر کرد و فرانسه و انگلیس نیز اعلام کردند که آنها نیز نیروهای دریایی بیشتری به منطقه اعزام خواهند کرد. اشرف غنی در این چند جمله بهخوبی بخش بزرگی از نیات ژئوپولیتیکی افغانستان در خصوص ایران را تبیین کرده است. ادامه مجادلات در مذاکرات سبب سرخوردگی سازمان ملل شد به گونهای که گمان میرفت دبیر کل شورای امنیت موضوع مذاکرات را رها کند و این به زیان ایران و به سود عراق بود (همان، ص 362ـ410). دور جدید مذاکرات در پی سفر نماینده ویژه دبیر کل به بغداد و ارسال نامههای وزیران خارجه ایران و عراق به دبیرکل، مجدداً در 28 بهمن 1367/ 17 فوریه 1989 در نیویورک، با حضور وزرای خارجه دو کشور و دبیرکل، آغاز شد.

دیدگاهتان را بنویسید