در زندگی و آثار مولانا

ستاره | سرویس فرهنگ و هنر – غم از احساسات پاک انسان سرچشمه میگیرد و وقتی با عشق شاعرانه در هم آمیزد، نابترین اشعار غمگین عاشقانه را به جهان تقدیم مینماید. غم یکی از احساسات پاک آدمیزاد است که وقتی همراه با شعر عاشقانه شود، بسیار سوزناک و البته زیبا می شود. ب و گرفتست دل و جان من از عنبرشان! تو طرفهتری یا جان؟ داودی در این مجموعه، اشعار نیمایی خود را گنجانده که در عین کوتاه بودن اثری ماندگار بر روح و جان مخاطب دارند.

مرشد سماع او را به جای خود راهنمایی میکند. منظور مولانا از آفتاب آفریدگار است و در مصرع دوّم این بیت رقص را به خاطر خدا تأکید میکند. مصرع دوّم بیت مذکور همین دلایل را تصدیق میکند. از این جهت واژگانی که شاعر استفاده میکند باید بتوانند بار مفهومی خاصی را به دوش بکشند. در مصرع “یکی خوب شکرّیزی چو باده رکس انگیزی” به اندیشة ما، منظور مولانا همان شمس شوریده و عاشق است، که اهل تبریز شکرّیز است و از فراقش ناله میکند، همان شمسی، که از دهان گهرریزش همواره کلام خق میریخت و پیوسته مولانا را با گفتن حرفها و حقیقتهایی شگفتزده میکرد، نفری است، که چون باده انسان را مست ق الهی میکند.

با این نظر اجمالی و شاگردانة خویش به اشعار مولانا و به ویژه به موقعیت واژة «رقص» در آفریدههای این مرد سخن این نکته روشن گشت، که واقعاً «رقص» در آثار مولانا از واژّههای سازنده است، که با کثرت تصویر و استفاده امتیاز دارد. بعدها به الوار و آراگون و در دوران کمال شعریاش، بیشترین تأثیر را از لورکا پذیرفته است. اغلب شاعران برجسته دوران ما خود از پیشروان نقد و نظر بودهاند. نمیدانم نهان از من،چه نیکی کرده اي با “دل”…

اوّلاً این که شاعر در تصویرهای خویش به این واژه با کثرت استفاده سیمبولوزم (رمز) نهان در رقص و سماع طریقة مولویه به عشق آسمانی و شعور عرفانی و به اتّحاد با خدا اشارت دارد. همه ی تقدیر خدا بودو نمیدانستیم . چه جایی بهتر از پیش خدا بودن… حتی تلاشهایی هم که پیش از نیما و مقارن انقلاب مشروطیت و پیش و پس از آن صورت گرفت راه به جایی نبرد. نیما وزن و قافیه را برای شعر لازم و طبیعی میداند، اما بر آن است که شکل ذهنی شعر باید صورت ظاهری آن را ایجاد کند.

کوشش برای تجدد در شعر چیزی نیست که با نیما یا مشروطه آغاز شده باشد. به عارف نامه ، انقلاب ادبی و زهره و منوچهر اشاره کرد ، اگرچه به سختی می توان قطعه ای از او را یافت که کمتر از آن لذت بخشد ، خصوصاً آنهایی که وی در دوران مشروطه نوشت. اگرچه به سختی می توان قطعه ای از او را یافت که کمتر از آن لذت بخشد ، خصوصاً آنهایی که وی در دوران مشروطه نوشت. سخنوران و فیلسوفان از دیرباز در پی پررنگ کردن خط ظریف میان این دو گونه، تعریفی فراگیر و تمیّزدهنده از شعر و نثر بودهاند؛ البته در نخستین دستهبندی ادبی انجام شده توسط ارسطو در تاریخ بشر، ادبیات یونان شامل گونه سومی به نام دراما یا همان هنر نمایشی باستان نیز بود که بعدها توسط رومیان توسعه یافت و در متون غربی تا به امروز این دستهبندی، بر خلاف سنت ایرانی نظم و نثر، به نظم و نثر و دراما تقسیم میشود.

از این مصره میتوان به دو گونه معن پیدا کرد. مشاهده شد، که در اشعار مولانا واژة «رقص» به دو گونه تصویرکاری میشود. در رباعیات مولانا حدود ۱۶۵۹ رباعی وجود دارد که مولانا همه آنها را بر اساس تجربه و درسهای زندگی مکتوب کرده بود. این شعر غنایی بلند هر چند از لحاظ بیان و نوع نگرش به زندگی و طبیعت از تازگی برخوردار بود، اما از لحاظ ساختمان و موسیقی شعر تازگی چندانی نداشت. او برای توصیف دنیای معنوی از شرایط زندگی روزمره استفاده کرد. در سرچشمه و نوشتارهایی، که در بارة زندگی و آثار مولانا نوشته شدهاند، گفته میشود، که مولانا با شنیدن نغمه یا نوایی یا سخن موزونی، به وجد میآمد، زمان و مکان را از یاد میبرآورد، در شب و روز، در حجره یا مدرسه، در کوچه یا بازار «ه و» میگفت و پای بر زمین میکوفت و به هوا میچرخید و چرخزنان غزل میسرود.

اگرچه برخی از محققان برآنند که عبارتهایی که در آغاز چند کتبیه ی هخامنشی تکرار شده سرود یا دعایی منظوم است(یک قطعه ی منظوم در پارسی باستان، از شادروان دکتر محمد معین) ولی این نکته نمی تواند مبین چگونگی و ماهیت شعر در آن روزگاران باشد. از جمله این اشعار می توان به شعرهای زیبای مولانا با مضمون عارفانه اشاره کرد. مجموعهای از شعر انگلیسی عاشقانه را تهیه کنید و شروع به ترجمه آنها کنید با این کار هم زبان شما پیشرفت فراوانی خواهد کرد و هم از این شعرهای عاشقانه لذت خواهید برد.

بسیاری از این اشعار نیاز به توضیح و تفسیر دارند. اشعار سعی دارد جنبههای مختلف زندگی معنوی را توضیح دهد. پل الوار از شاعران برجسته در دنیای ادبیات فرانسه است که مجموعه “جانوران و آدمیزادگانشان” و “نیازهای زندگی و نتایج رویاها” از جمله آثار معروف او در سبک سوررئالیسم است و آنها را میتوان در لیست پرفروشترینها قرار داد. امروزه به دلیل پیشرفت ها و فناوری های مختلفی که ایجاد شده است روابط خانوادگی و عاطفی تحت تاثیر این پیشرفت ها قرار گرفته است با این وجود در صورتی که در زندگی کنونی و هنجارهای مدرن بتوانیم نوعی تعادل برقرار کنیم البته قادر خواهیم بود تا از هر نظر ناخدای قابلی برای گذر از طوفان های زندگی باشیم.

در این حال بعضی حرکات ناخداگاهانه از وی سر میزند، که ممکن است بیننده آن را نوع رقص پندارد». مانند: جا، پی، مو، و آن را بدین شکل (-) نشان می دهند.هجای کشیده که آن را مرکب گویند. آمدی و نظم را به هم زدی. معنیهای به هم نزدیک را با چندین پیراهن تصویر به نظم کشیدن شاعر، بیشوبخه، دلیل از هنر نگارندگی مولاناست. در نظم خورشیدوار مولانا شیخ نماد خورشید است و درویشان به مانند ستارگان به دور خود و به دور شیخ چرخ میزنند. در پایان ، درویشان ه و-هوکنان به یکدیگر ملحق شده و با ذکر فاتحه و ادای نماز برای مولانا و شمس تبریزی مراسم را به پایان میرسانند.

سپس، درویشان به دنبال شیخ در دایرة تالار میایستند و به یک دیگر سر فرو میآورند. چه خیالات دیگر نیز سر آرد ز میان! و اشعار اين كتاب را به حسام الدين عرضه ميكرد, تا اينكه سر انجام در اوايل سال 672 هجري به ديدار يار شتافت. ایشان چرخزنان دست راستشان را برای کسب رحمت الهی به سوی آسمان دراز میکنند تا آن را به قلب خود منتقل سازند و از قلب نیز با پایین آوردن دست چپ به سوی زمین آن را از رحمت اله سیراب میسازند. در روی دیگر سکه یعنی وقتی از ورای تعلیم وآموزش کنار می رویم وپرده از بسیاری از حقایق برداشته می شود .

دیدگاهتان را بنویسید