سلسله های چین باستان

وجود دولت های جوان و کشورهای آفریقایی خارج شده از سلطه استعمار طولانی و خشن غرب از یک سو و نیاز شدید آنها به یافتن شرکای سیاسی و بویژه اقتصادی قابل اعتماد و توانمند برای کمک به خروج هرچه سریعتر ملتهای محروم و زجر کشیده این قاره از وضعیت فقراقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و پیوستن به جرگه کشور های در حال توسعه، موجب گردید که دست دوستی پکن با گرمی از سوی اکثریت طرف های آفریقایی مورد استقبال قرار گیرد. خط لوله ایران – پاکستان – هند، از سال 1994، مورد بحث است. مناسبات سیاسی در سطح بالا و همکاری های اقتصادی متنوع رو به گسترش (با افزایش حجم مبادلات تجاری از حدود یک میلیارد دلار در سال 1980 به 3/166 میلیارد دلار در سال 2011 و پیشی گرفتن از همه شرکای سنتی و تبدیل شدن به شریک اول تجاری قاره آفریقا در سال 2010) از آثار بارز این تحول سریع و مثبت از دیدگاه دو طرف می باشد. با اینکه مائو با برنامه صنعتی کردن چین توانست پایههای استواری برای اقتصاد این کشور بسازد اما مردم در طول دو دهه حاکمیت بیچونوچرای اندیشههای کمونیستی و مبارزه طبقاتی، فقیرتر شدند و اقتصاد کشور رو به ورشکستگی گذاشت. در بعد داخلی، پکن در اجرای راهبرد توسعه اقتصادی و صنعتی کشور و تامین رفاه جمعیت پرشمارخود، به بازار های جدید فروش کالاهای تولیدی و تامین مواد خام مورد نیاز برای صنایع رو برشد خود نیازداشت.

همه میدانیم در حالی که بسیاری از مردم جهان با فقر دست به گریبانند آمریکا هنوز هم سالانه مقادیر معتنابهی گندم را برای جلوگیری از به هم خوردن توازن اقتصادی مورد نظر خود، به دریا میریزد. درباره نفع بردن چین از تحریمها علیه ایران میتوان اینطور تلقی کرد که تا اندازهای میکوشد با فشار به آمریکا برخی تحریمها را لغو کند. مادرانی که دو فرزندیا بیشتر داشتند از مشوق ها محروم و مشمول جریمه می شدند و برخی اوقات جریمه برای بچه دوم و سوم تا ۱۰ برابر دراّمد سرانه چین می شد. در بعد خارجی، ظهور ابر قدرت و هژمون جدید یعنی ایالات متحده آمریکا و مزاحمت ها و مشکلات ایجاد شده از سوی این کشور بویژه در موضوع تایوان و نیز اصطکاک ها، اختلافات و رقابت ها با اتحاد جماهیر شوروی به عنوان باصطلاح برادر ایدئولوژیک قوی تر، ایجاد فضاهای دیگرو فعالیت در مناطق دوردست و مستعد را برای پکن گریز ناپذیر می کرد. از این رو، رئیس جمهوری جدیدِ آمریکا از نظرِ داخلی در قالبِ حزب دموکرات ولی در عملکرد سیاست خارجی، با نمود و حضور بیشترِ شخصی خودش همراه خواهد بود.

رهبران آفریقایی در برابر دولت و ملتی بزرگ قرار می گرفتند که ضمن احترام به استقلال و کرامت آنها، در چارچوب امکانات محدود ولی روبرشد خود، آماده کمک و همکاری بدون پیش شرط بودند. دیگر کارشناسان نیز هشدار میدهند که شاید در بلند مدت، چین نفوذی بر تصمیمگیریهای سیاسی و اقتصادی کشورهای آفریقایی که خواهان کمک هستند، داشته باشد. به این معنا که اگر فقیر بر اثر فقر، مرتکب گناه و معصیت شود، غنی نیز در این رابطه مقصر است. بنابراین امنیت انرژی برای چین خیلی مهم است. با زمینهسازی توجه به عوامل داخلی مشوق چین برای تأمین امنیت انرژی در عرصه بینالمللی بخش دوم کتاب تمرکز خود را از سیاست داخلی و چشمانداز شرکتهای نفتی چین به سوی محیط خارج و جهانی تغییر داده و به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه راهبرد بینالمللی انرژی چین با تاثیرات سیاست خارجی این کشور منطبق میشود و این موضوع چه آثاری بر نوع تصورات از چین در خارج میگذارد.

پکن به صورت رسمی نگفته که زیرساختها را از کشورهایی که وام خود را تسویه نمیکنند، تحویل خواهد گرفت. این کشور همچنین تامین مالی یک بندر بسیار بزرگ در سریلانکا را پذیرفت که بعدها به دلیل سرباز زدن سریلانکا از پرداخت بدهی های خود به چین، پکن برای ۹۹ سال کنترل این بندر را بر عهده گرفت. رایزن نمایندگی چین در وین همچنین با پرداختن به موضوع مذاکرات وین در راستای احیای توافق هستهای، از تمامی طرفین خواست تلاشهای دیپلماتیک را در مرحله آخر مذاکرات افزایش دهند و در اسرع وقت تصمیمات سیاسیشان را برای حل کردن مسائل باقیمانده اتخاذ کنند. آنها از دهه ۱۹۹۰ تلاشهایی را برای حل این منازعات قدیمی از طریق مذاکرات انجام دادهاست. پس از انقلاب کمونیستی در سال ۱۹۴۹چین به رهبری مائوتسه تونگ (۳) به طور گسترده یک موضع موافق رشد جمعیت (۴) را اتخاذ کرد، با این باور که جامعه کمونیستی می تواند مسائل جمعیت را حل کند و هر چه جمعیت بیشتر باشد، قدرت کشور بیشتر خواهد شد. در واقع همان چهار سال هم که علیه ترامپ موضع میگرفتند نشان داد که صرفا یک عمل تبلیغاتی بوده است؛ لذا این انتخابات این فرصت را به ایرانیها داد که انگشت خود را روی گیجگاه طرف آمریکایی و اروپایی فشار دهند.

دیدگاهتان را بنویسید