شعر ایرج میرزا در مورد زن – اشعار منتخب ایرج میرزا در باره مادر

نامش مشخص نيست و در تاريخ نيامده است و تاريخ نويسان به همين قدر بسنده كرده اند كه او دختر هلالي استر آبادي است. شعر زن معروف قرن دهم دختر شاعر معروف آن زمان، هلالي استر آبادي است. در قرن سيزدهم رشحه را داريم كه دختر هاتف اصفهاني است و پدر و پسر و شوهرش هم شاعر بوده اند . در قرن چهارم بانويي به نام رابعه ظهور مي كند كه غزلسرا بوده است. آورده اند كه رابعه بر سر عشق رسوايي آورد غلام خود جان فدا مي كند. رابعه دختر کعب قُزداری که به رابعه بلخی هم شناخته شدهاست.

شعرهای نابی که در این اثر خوشنویسی شده اند، به شاعر نامدار دوران تیموریان یعنی امیرشاهی سبزواری تعلق دارند. با این حال به نظر می رسد که این اثر در دوران صفوی خلق شده و بعداً در یک کتاب خوشنویسی کامل جای داده شده است. در برگ خوشنویسی زیر از دوبیتی های زیبا و فلسفی باباطاهر عریان شاعر نامدار و بسیار مشهور ایرانی استفاده شده است. ایرج میرزا شاعر برجسته اواخر عصر قاجار ، شاعر اصلی در کل تاریخ شعر فارسی و تا حد زیادی بزرگترین شاعر از تبار فتحعلی شاه بود . اعضای آفتابگردانها، در این اردو از حضور استادان برجسته از جمله ناصر فیض، علیمحمد مودب، سیدمحمدجواد شرافت، سید مهدی طباطبایی، محمدمهدی سیار، میلاد عرفانپور و محمدکاظم کاظمی بهره خواهند برد.

واژه زن در آثار فردوسی سعدی، مولوی، حافظ، ، عطار و سنایی اشتراک لفظی دارد ولی نوع تلقی و حضور و جلوههای آن متفاوت است. درباره زن در اشعار مولوی، فردوسی و سعدی و… زیرا هجو در آثار او معمولاً اتفاقی است و نتیجه طبیعی شوخ طبعی منحصر به فرد او هنگام نوشتن درباره بیشتر موضوعات است. منتهی خواهشهای نفسانی وزیاده خواهیهای امیال طبیعی انسان وفی نفسه جنس مرد است که همواره در طول تاریخ بر زن جفا رانده است . با مطالعه اکثر آثار این ایده استنباط میشود که وضیعت اجتماعی زنان در ایران در طول دوره های مختلف تاریخی-فرهنگی متفاوت بوده است و آنچه از اکثر مطالب ادراک میشود این موضوع روشن میشود که در ایران زن به هیچ عنوان موجودی خوارمایه نبوده است بلکه حافظِ هویت و ارزشهای والای قومی و نژادی خود بوده است.

واضح است که چون حافظ را ترجمان روح ایرانی نامیده اند وگفتهاند حافظ حافظهی ماست و شعر او سرشار از اندیشههای عمیق حکمی و عرفانی و احساسها و عواطف ژرف انسانی است و والاترین جایگاه را در نزد فارسی زبانان دارد از این رو یافتن جایگاه زن در اشعار او، نگاه هر ایرانی را به این موجود مقدس با معناتر وآشکارترنمایان میسازد و نگارنده علاوه بر نگاه گذرا بر دیدگاه بزرگان، دیدگاه حافظ در مورد (زن) را بصورت کاملتر مورد بررسی قرار داده است .

بی دلیل نیست که خدواند کریم یکی از سورههای قرآن کریم را «سوره نور » نامیده که این سوره در مورد زنان و زنان پیامبر وکنشها و واکنشهای متقابل انسانی در جامعه و در نزد خانواده با محوریت زن است. این ترجیعبند از ترجیعات شگفتانگیز عاشقانه است، مجموعاً 22 بند دارد که با بیت «بنشینم و صبر پیش گیرم/دنباله کار خویش گیرم» از یکدیگر جدا میشوند. شعر از “فروغ فرخزاد” شعر کوتاه زمستان آرزو کن با من که اگر خــواست زمســـتان برود!

نمایش های دو مرغابی درمه و یک گل و بهار که پناهی آن ها را نوشته و کارگردانی کرده بود، بنا به درخواست مردم به دفعات از تلویزیون پخش شد. زن در شاهنامه و در ذهن و ضمیر حکیم طوس: اساسی ترین نکته در شاهنامه در مورد زن این است که در هیچ داستانی از شاهنامه نمی توان مدعی شد که داستان بدون نقش و تاثیر و حضور زن پایان پذیرد. پیکر این بانوی بزرگوار با حضور مردم و ادیبان و هنرمندان از مقابل تالار وحدت تشییع شد و در مقبره خانوادگی خود در بهشت زهرا و کنار پدرش، به خاک سپرده شد.

سخت است که بپذیریم که شخصی چون حافظ و حتی افرادی از این قبیل فقط در انتظار این باشند که دلبر با حضور خودش خاک را مشک خُتن کند و حضورش غیر از کرامت و کمال معنوی باشد و معنویت زن را مد نظر نداشته باشد و از طرفی در جهان عرفانی و حوزه نگرش عارفان اصلا وجود فیزیکی زن واقعیت ندارد بلکه بیشتر ساخته ی ذهن و زمان شاعر است تا زن را به عنوان نمادِ جمال و جلوه حضرت دوست معرفی نماید و جلوههایی هر چند اندک و محدود از حضرت حق سبحانه و تعالی را در قالب کلمه و کلام بکار گیرد.

شعر عاشقانه هرچه کوتاهتر باشد، زودتر میتواند در دل جای بگیرد؛ آسانتر حفظ شود و در خاطر معشوق بماند و پس از آن تمام عاشقان جهان آن شعر عاشقانه کوتاه را برای معشوقشان زمزمه کنند. این شاعر در مورد نقش انجمنهای ادبی در استمرار ادبیات انقلاب اسلامی گفت: انجمنهای ادبی اگر در مسیر خود حرکت کنند قطعا در رشد، شکوفایی و کشف و بارور کردن استعدادها نقش ارزندهای دارند. به عارف نامه ، انقلاب ادبی و زهره و منوچهر اشاره کرد ، اگرچه به سختی می توان قطعه ای از او را یافت که کمتر از آن لذت بخشد ، خصوصاً آنهایی که وی در دوران مشروطه نوشت.

نباید نادیده گرفت که سعدی موارد فراوانی را از صفات مثبت زن و جایگاه او در عالم هستی بیان کرده است و این مهم را میتوان از لابلای حکایات در بوستان و گلستان دریافت. البته نباید انتظار داشت که در آثار سعدی همه نیکی و نیکویی و جلوه جمال وجود داشته باشد. اول. باعث سلامتی جسمی و روانی انسان می شود و کسی که خودسازی می کند سخت به سلامتی نیازمند است. می را چه اثر به پیش چشمت؟

چه بد بختی چه بد بختی! حافظ در خارج از این محدوده هر چه بگوید محکوم فرهنگ و تاریخ خویش است ، مرد در ذهن او جنس غالب است ، تاریخ را مردان ساخته اند و زن طفیل هستی اوست . واین در دیوان شمس هم مشهود است، چون در دیوان شمس مولانا تنها به سمت وسوی جمال ومحبت زن است که از دیدگاه مردان متعصب زمان دیده نمی شود و آن همان هویت الهی زن است . اون آدمهایی که تو زندگیشون خیر رسون بودن، به کسی ظلم نکردن، خوش اخلاق بودن و …

در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست… بالاترین انگیزه هم چیزی نیست جز خود انسان و آرامش روحی او. هدف اصلی شاعر در سرودن این دوبیتی، ستایش ممدوح خود است اما ممکن است این ممدوح خدا نباشد بلکه یک انسان باشد. برسر این واژه باید قدری درنگ کرد یکی از مفاهیمی که میتوان پیرامون آن بحث کرد زن در شعر حافظ است در اشعار حافظ انعکاس موجودی است که خارج از جهان حس ظاهری در ذهن سیال شاعر حضوری متجرد دارد زیرا که بزرگان و حکیمان و فقها و عرفا از جذبه های عرفانی بهرهمندند.

گفته اند جهان ملك خاتون با حافظ مشاعره و مناظره مي كرده و غزلياتش را جواب مي داده است. از اینکه با مجموعه اشعار کوتاه زیبا، دلنشین و احساسی همراه ما بودید بسیار سپاسگزاریم. از اینکه با مجموعه شعر در مورد امید و امیدواری از شاعران مشهوری همچون مولانا، سعدی، حافظ و … او شاعر و خوش نويس بوده و در زمان حكومتش، شاعران مقرري ماهانه داشته اند. ما در این مطلب از پارسی نو در مورد بزرگترین شاعر ایرانی، یعنی حضرت حافظ مطالبی را گردآوری و منتشر کرده ایم. در این مطلب مجموعهای از اشعار تک بیتی ناب را ارائه دادیم.

در ادامه این مطلب از مجله صورتیها، چند شعر در مورد مقام زن خواهیم داشت تا کمی به جایگاه زنان واقف شویم. مجموعه ای از بهترین اشعار مولانا و غزلیات، رباعیات، دوبیتی های کوتاه عاشقانه و شعر عاشقانه مولانا در مورد عشق و عاشقی و یار و معشوق را در تاپ ناز بخوانید. دوستای خوبم امیدوارم که خداوند به هممون کمک کنه تا بتونیم از فرصت های زندگیمون درست استفاده کنیم و در کنکور سرنوشت قبول بشیم و از این کنکور سربلند بیرون بیاییم. نسبت به مردی است که وجود ندارد… نگاه مولوی در مثنوی اینگونه است: در بینش او زن طفیل مرد نیست، زن موهبتی نیست که فقط برای عیش و نوش مرد به وجود آمده باشد.

در اکثر منابع قلم فرسایی شده است ولی سیمای زن در دیوان حافظ نکتهای است که شاید به علت دو بعدی بودن(عرفانی – زمینی)بودن موضوع کمتر به آن پرداخته شده است. اگرچه به سختی می توان قطعه ای از او را یافت که کمتر از آن لذت بخشد ، خصوصاً آنهایی که وی در دوران مشروطه نوشت. از نظر جناب سعدی دوست خوب به کسی گفته می شود که نه تنها در لحظه های خوب و خوش شما همراه است، بلکه در لحظات سخت زندگی شما نیز بتواند برای شما ایجاد انگیزه و امید کند و هر زمان که زمین خوردید، دستتان را گرفته و مجدداً به شما کمک کند تا سرپا شوید.

نه بل آن. فاسق بـي. زیرا مردم از تو نپرسند که در چه مدت کار را انجام داده ای، بلکه خوبی و بی نقصی آن را می جویند. از این رو است که تفال به حافظ یکی از مهمترین کارهایی است که شاید شما هم تا به حال انجام داده باشید. یکی از چیزهایی که بشر به دنبال آن هست، موفقیت و تلاش برای رسیدن به هدف والاست. که باشیطان تانگو می رقصد. آدمی را دیدم با سایه ي خود درد و دل می کرد ! اين زن با آنكه اشعار بسيار زيبايي دارد. آداب و رسوم خودش را دارد…

دیدگاهتان را بنویسید