معرفی و دانلود کتاب جادوی اخلاق خوب

نمی توان از بزرگان توقع اعمال خلاف اخلاق را در اجتماع طلب نمود چه آنکه بازخورد مستقیم آن به بالندگی اجتماعی باز خواهد گشت و در بسیار ی مواقع در دراز مدت اثر مخرب آن می تواند در مقوله اخلاق به بنیان برافکنی نیز در همان مقوله دست بزند و بسیاری از نیکی های عمومی به بدی و برعکس بسیار ی از بدی های عرفی به خوبی ها مبدل شوند .آنچه در دنیای امروز رخ داده در همین بحث قابل بررسی و بازگویی است . پس یک عمل، هنگامی خوب است که اثر و نتیجه آن خوب باشد و وقتی بد است که نتیجه بد داشته باشد.

غرور یعنی خود را فریب دادن و خوب شمردن که همان نخوت است که شیطان را از درگاه خداوند راند. اما خداوند محکوم نفس انسان نیست، او فراتر از نفس و آفریننده آن است، ازاینرو مرزهای حقیقی و ارزشها را از ضد ارزشها برای ما روشن میکند. از میان سـخنان گوهربار معصومین علیهم السلام، براحتی میتوان ویژگیهای مدیران، معاونین و مشاوران را برشمرد. اگر باید توجه داشته باشد، آیا به اخلاقی بودن فعل آسیب وارد می سازد و از ارزش مثبت آن می کاهد یا نه؟ مراد از اخلاق خانواده ارزش ها و احکام اخلاقی مربوط به حوزه روابط خانوادگی است.

یکی دیگر از مفاهیم عام در اخلاق اسلامی که ناظر به صفتی نفسانی و بیانگر رابطهای خاص میان انسان و خداوند است، مفهوم «توکل» میباشد. منشأ دستورهای اخلاقی در طبیعت یا در عقل یا به امر و نهی جامعه تعلق دارد یا به اراده و قانون خداوند؟ در كنار اینها از دانشمندان مسلمان اشاعره امر و نهی پروردگار را ملاك خوبی و بدی افعال میدانند در حالی كه امامیه و معتزله به مخالفت با آنان پرداخته و معتقدند عقل انسان دارای ظرفیتی است كه توان درك خوبی و بدی افعال را دارد و این طور نیست كه تا به فعلی امر نشود آن فعل فاقد مصلحت باشد و امر پروردگار موجب ایجاد مصلحت در آن شود.

چگونه تغییر و تحولی مطلوب است که ایجاد شود؟ آنان می توانند با ایجاد رابطه و به کارگیری ابزار محبّت و دوستی و عاطفه و عشق، جامعه را گلستان کنند، و با اخلاق در جامعه، زمینه های تاریک زندگی بشری را تبدیل به امید و عشق و عاطفه و محبّت سازند. قطعا در پاسخگویی به این سوالات و صدها سوال دیگر که عملکردهای مسئولیت پذیری را سنجش می کنند، با استانداردهای ملی، حقوقی، اقتصادی و فرهنگی خود فاصله داریم و همینطور در مواردی با استانداردهای جهانی. فرا اخلاق همچنین می کوشد تا ماهیت گزاره های اخلاقی را تحلیل کند و مشخص نماید که آیا می توان آنها را توجیه نمود یا صادق یا کاذب دانست.

اخلاق توصیفی، بخشی از علوم تجربی است که شباهت زیادی به جامعه شناسی دارد و می کوشد تا باورهای اخلاقی فرهنگ ها را کشف و توصیف کند. بابراین اگر هر فرد در اجنماع پایبندی عملی خود به مقوله اخلاق را که بر گرفته از فرهنگ ، آداب ، رسوم عامعه جامعه و بسیار ی سر فصل های دیگر است را چنانچه مورد توجه و مداقه ویژه قرارندهد ، نباید در انتظار یک جامعه اخلاقی و به تبع آن یک جامعه قانون مند باشیم .

10 ـ عمل اخلاقی بر چه اصول و معیاری استوار است؟ مؤمن موظف است با هرکس و در همه حال با ادب و شایسته ی شأن خود سخن بگوید و از بد زبانی و یاوه گویی به کلی احتراز کند ،حتی انسان مجاز نیست به بدترین موجود نیز سخن زشت و ناسزا بگوید ، تاچه رسد به نزدیک ترین کسان خود. مردم به طور کلی میخواهند برای رهبرانی کار کنند که میبینند صادقانه عمل میکنند. تربیت اخلاقی هم که یکی از ابعاد تربیت و یکی از وظایف اصلی نظام های آموزشی است، از این قاعده کلی مستثنا نیست و باید دارای هدف باشد.

پس چگونه می شود گفت که در تفکر اسلامی نظام اخلاقی و فلسفه اخلاقی وجود ندارد؟ چه رابطه ای میان اخلاق و اعتقاد وجود دارد؟ موضوع نسبتاً برجسته ای که در مباحثات اخیر مطرح گردیده این است که آیا می توان «باید» را از «هست» استنتاج نمود و دقیقاً چه ارتباطی بین حقایق و ارزشها وجود دارد. انحراف بزرگی که در آن زمان وجود داشت این بود که مردم از مسیر خداپرستی صحیح منحرف بودند. مشورت با مردم از خصلت هاى نيك و پيوند دهنده است كه موجب انسجام مى گردد .

ذهن انسان از چه راهی می تواند با مفاهیم و گزاره های اخلاقی آشنایی پیدا کند؟ چه نوع مفاهیمی، در زمره مفاهیم اخلاقی قرار دارند؟ 1 ـ پیدایش مفاهیم اخلاقی چگونه است؟ این تمرکز نیازمند یک عملیات روانی، و یک تبلیغات گسترده در زمینه مورد نظر است تا ذهن و جان شخص بهکلی بدان معطوف گردد و پذیرای تحول شود.این قانون حاصل ضرب دو اصل تدریج و استمرار در تربیت و مبتنی بر نیاز تحول به عمل و زمان است.

همانطور كه در ساختمان جسم انسان یك عضو بیمصرف و بیكار آفریده نشده در ساختمان روح و جان او نیز هر غریزه و انگیزهای نقش حیاتی دارد و تنها در صورت انحراف از وضع طبیعی و بر هم خوردن تعادل به صورتهای خطرناك و كشنده بیرون میآیند. امّا پس تعادل چی؟ چنانچه مكاتب دیگر نیز به این امر توجه داشتهاند امّا در تشخصیص كمال حقیقی انسان به خطا رفتهاند. شهید مطهری درباره این که چه کاری، کار اخلاقی به شمار می رود و معیار اخلاقی بودن یک فعل چیست، می نویسد: چگونه یک کار انسان «اخلاقی» شمرده می شود؟

معروف ترین نام برای این بخش از مطالعات، اصطلاح «فرا اخلاق» است که برخی می گویند نخستین بار در ابتدای قرن بیستم توسط نوپوزیتیویستها در مقابل اخلاق هنجاری به کار گرفته شد. اما از جایی که پای مشخصات فردی باز می شود قضایای حقیقیه علمی به کار نمی آید و باید سراغ قضایای شخصیه و خارجیه رفت از این به بعد نوبت به فن تربیت می رسد. این اندیشه نادرست ناشی از آن است که بینشی صحیح نسبت به اخلاق و اهداف تربیت اخلاقی وجود ندارد.

جایگاه بسیاری از موضوعات یاد شده به نحوی در «فلسفه اخلاق» وجود دارد. نظام و مکتب تربیتی بر اساس اصولی تعیین می شود که آن اصول، برگرفته از نگرش خاصی است که آن مکتب به انسان و نظام ارزشی او دارد. «او کسی است که در میان جمعیت درس نخوانده رسولی از خودشان برانگیخت که آیاتش را بر آنان می خواند و آنان را تزکیه می کند و به آنان کتاب و حکمت می آموزد، هر چند پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند!

آثار همه عالمان اخلاق پیش از قرن بیستم نیز ترکیبی از اخلاق توصیفی، هنجاری و پاره ای از مسائل فرا اخلاق است. 8 ـ آیا هر جامعه ای می بایست نظام اخلاقی خاص خود را داشته باشد یا آن که همه جوامع انسانی باید دارای احکام اخلاقی یکسان و هماهنگ باشند؟ نظام های اخلاقی هر کدام سعی دارند به این گونه پرسش ها پاسخ دهند. این گونه موضوعات در فرا اخلاق مورد بررسی و موشکافی های دقیق قرار می گیرند. به دیگر تعبیر، در میان پرسش های اخلاق هنجاری، این پرسش ها دیده می شود: چه چیزی موجب درستی افعال صواب می گردد؟

4 ـ قصد و نیت چه نقش و جایگاهی در افعال اخلاقی دارد؟ به دیگر تعبیر، آیا حکم اخلاقی و گزاره های اخلاقی، به حسن و قبح فعلی اشیاء بستگی دارد یا آن که حسن و قبح فاعلی نیز باید مورد توجه باشد و نقش انگیزه و نیت اشخاص نیز مورد توجه قرار گیرد؟ جایگاه نیت در عمل اخلاقی چیست و چه تأثیری می تواند داشته باشد؟ 1 ـ سبب درستی «کارهای درست» چیست؟ نقطه اشتراک و تمایز آنها در چیست؟ این سؤال در ابتدا ساده به نظر می رسد، ولی نه تنها ساده نیست بلکه از پیچیده ترین مسائل فلسفی بشر است.

از سئوال های مهم در مسائل فرا اخلاق است. در این دغدغه مهم اجتماعی ، تنها شعارهای اخلاقی نیست که انسان ساز است بلکه انسان های اخلاقی موجب تکامل اجتماع را فراهم می کنند . چه كسی میتواند نقش «غضب» را در حیات انسان انكار كند؟ آیا فضائل، حد اعتدال سه قوه شهوت، غضب، و ناطقه (عفت، شجاعت و حکمت) است که از آغاز خلقت در نهاد انسان به ودیعه گذارده شده است یا این که معیار فضائل، فضایل شخصی (تهذیب نفس)، فضایل اجتماعی (رعایت تکالیف و وظایف دینی) است یا این که خوبی و بدی اصول و معیار ثابت ندارد و گزاره های اخلاقی از امور نسبی و اعتباری هستند؟

2 ـ نظریه لاهوتیون: عده ای از دانشمندان معتقدند که ما نمی توانیم خوبی و بدی فضایل اخلاقی را درک کنیم، بلکه محتاج راهنمایی هستیم و این تنها از طریق وحی و الهام انجام پذیر است. همچنین واژه ها و گزاره های اخلاقی که ابهام داشته و محتاج به توضیح باشند، مورد بحث معنا شناختی قرار می گیرند؛ مثل عدل، ظلم، میل، لذت، سعادت و کمال. در فرا اخلاق، معنا و مفهوم گزاره های اخلاقی مثل خوب، بد، صواب، خطا، وظیفه، عدل، ظلم، باید و نباید و اجزای آن ها، مور بحث و بررسی قرار می گیرد و ارتباط متقابل آن ها مشخص می شود.

دیدگاهتان را بنویسید