میدان جدید نبرد ایران علیه اسرائیل

دبیر کل حزب الله با اشاره به اینکه رژیم صهیونیستی از طریق عادی سازی قصد دارد بر فلسطین مسلط شود و از راهکار دو دولتی عبور کند، گفت: «هدف اصلی از عادیسازی این است که ملت فلسطین ناامید شده و احساس شکست کنند. با وجود این، اوزلی همچنان حفظ دوستی قاجارها را ضروری میدانست و معتقد بود در این راستا «حتی اگر ناچار شویم خودمان از تصرف خارک و بوشهر دفاع کنیم، تداوم پرداخت میزانی از یارانة فعلی به همان اندازه که شاه را قانع کند، بسنده خواهد بود.» ( FO. در این صورت اگر عراق شکست بخورد و یا حزب بعث جای خود را به یک حکومت اسلامی بدهد، شوروی یک متحد مهم را از دست خواهد داد.”برای جلوگیری از وقوع چنین امری، زمانی که نیروهای ایران وارد خاک عراق شدند و دولت عراق به خطر افتاد، شوروی برای برقراری توازن در جنگ و جلوگیری از پیروزی ایران، کمک مالی و تسلیحاتی خود به عراق را از سر گرفت و در همان ابتدا، یک کمک 5/1 میلیارد دلاری در اختیار بغداد گذاشت.

پزشکیان در پاسخ به این که «فکر میکنید آقای روحانی و ظریف الان چه حس و حالی داشته باشند؛ چون همان راه مذاکرات قبلی برای احیای برجام درحال طی شدن است» گفت: من فکر میکنم آقای ظریف یا آنها که مملکت را دوست دارند و به این مملکت عشق میورزند، دلشان میخواهد مشکل مردم حل شود و گرفتاریها از بین رود و گشایشی بوجود آید؛ حتی اگر این کار را رقیبشان انجام دهد. قویتر است و ممکن است مانع کار شود. بنابراین تمام توان را براى جلوگیرى از این امر به کار بردند.در نوامبر 1983م نیز بین هزار تا هزار و دویست مشاور نظامی شوروی به عراق برگشتند و 400 دستگاه تانکتی55 و 250 دستگاه تانک تی 12 به عراق داده شد و مقادیر عظیمی موشک گراد، فراگ 7،سام 9 و اسکادبی نیز قرار بود به عراق تحویل داده شود. عراق تنها کشوری از بلوک شرق بود که به موشک اسکادبی مجهز شد.

اما با این همه تلاش بیپایان اتحاد شوروی برای جلب نظر ایران، به سبب سیاستهای رهبر و دولت جمهوری اسلامی ایران که به معوق ماندن صدور گاز به شوروی، کاهش حضور دیپلماتیک آن کشور در تهران، بسته شدن کنسولگری شووری در رشت، تعطیلی بانک ایران و شوروی و بسته شدن انجمن روابط فرهنگی بین دو کشور منجر گردید، بینتیجه ماند. البته عاملی که در کوتاه مدت باعث شد روابط ایران و شوروی تا حدودی بهبود یابد، تمایل دو کشور به خروج آمریکا از منطقه خلیج فارس بود که به بهانه تأمین امنیت نفتکشها در منطقه حضور داشت و اعلام خطری برای ایران و شوروی بود. با عنایت به روابط خوب دو کشور در زمان محمد نادرشاه، معاهده دوستی بین دولتها امضا شد. شوروی از روابط نزدیک با عراق ، در سطح منطقه نیز منافعی به دست آورد و مناسباتش را با مصر، که از تأمین کنندگان اسلحه برای عراق بود، و نیز با کشورهای خلیج فارس ، مانند عمان ، امارات متحده عربی و کویت ، بهبود بخشید و موافقتنامه هایی برای تحویل سلاحهای خود به کویت منعقد کرد (مصباحی ، ص ۲۲۵ـ۲۲۹؛ برای آگاهی بیشتر از وضع منابع تسلیحاتی ایران و عراق رجوع کنید به کردزمن و واگنر، ج ۲، ص ۴۹، جدول ).در پی انجام دو عملیات از سوی ایران ، یکی در ۲۳ تیر ۱۳۶۱ در محور جنوب و دیگری در ۹ مهر ۱۳۶۱ در منطقه سومار، که منجر به آزادسازی بخشهای مهمی از خاک ایران و تسلط نیروهای ایران بر شهر مندلی عراق شد (سمیعی ، ص ۱۳۷، ۱۴۲)، شورای امنیت به درخواست عراق ، در ۱۲ مهر ۱۳۶۱/ ۴ اکتبر ۱۹۸۲ قطعنامه ۵۲۲ را به تصویب رساند و خواستار آتش بس فوری و عقب نشینی نیروها به مرزهای بین المللی شد و از دولت عراق ، به سبب آمادگی اش برای همکاری در اجرای قطعنامه ۵۱۴، استقبال نمود.

سپس در 28 شهریور، ایران در درگیری با نیروهای عراقی، دو جنگنده اف ـ 4 خود را از دست داد (کردزمن و واگنر، ج 2، ص 30). ارزیابی رهبران عراق از شرایط ایران و چگونگی موازنه قوا بین دو کشور ایران و عراق، در تصمیم صدامحسین برای آغاز جنگ بسیار مؤثر بود. از سوی دیگر سیاست خارجی درهای باز ایران که از آغاز سال 1985م به دنبال موقعیت سخت نظامی شروع شده و پس از شکست عملیات بدر در اسفند1363 ه.ش شدت یافته بود درتمام طول سال ادامه داشت و به نزدیکی ایران به بسیاری از کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی و بهبود روابط با کشورهای اروپایی مثل فرانسه، آلمان و انگلستان، منجر گردید.روسها نگران نادیده گرفتن نقش منطقهای خود از سوی ایالات متحده و پایان جنگ با ابتکار غرب بودند و رهبران عراق نیز خود را قربانی احتمالی توافقات ایران و کشورهای غربی و منطقهای میدیدند. در تمام این مدت، کرملین از طریق متحدان عرب خود – سوریه و لیبی- که روابط حسنهای با جمهوری اسلامی داشتند، تلاش میکرد تا با تأمین بخشی از نیازهای تسلیحاتی ایران، محور تهران، طرابلس، دمشق را تقویت کند و مواضع ضدروسی ایران را بهخصوصدر مورد قضیه افغانستان تعدیل نماید. مسکو در همین زمان ضمن عقد قرارداد فروش دو میلیارد دلار سلاح به عراق در عین حال میکوشید تا با فشار بر کره شمالی و دیگر کشورهای کمونیستی از فروش سلاح به ایران جلوگیری کند.

دیدگاهتان را بنویسید