نقش خانواده در تعلیم و تربیت کودکان دبستانی

همانگونه که اشاره شد، عواملی که موجب گردیده تا این نظریه تأکید ویژهای بر نقش تجربه و یادگیری در رشد اخلاق داشته باشد، مربوط به سنّت تجربهگرایانه تاریخ تفکّر غرب است. در این سن قدرت تخیل و تصویرپردازی به اوج خود می رسد و کودک همزمان با یادگیری مهارت ها و اطلاعات جدید، قدرت ذهنی خود را بالاتر می برد. و افراد آن مجتمع اگر فردی را ببینند که از آن علم تخلف کرد، او را به سوی آن علم برگردانند و شخص منحرف از طریق خیر و معروف را به حال خود واگذار نکند و نگذارد آن فرد در پرتگاه منکر سقوط نموده، در مهلکهی شر و فساد او بیفتد، بلکه هر یک از افراد آن مجتمع به شخص منحرف برخورد نماید و او را از انحراف نهی کند.

برای رفع همین نگرانی تبصره ماده 5 قانون مذکور مقرر داشته: « هر گاه وجوه یا اموالی از طرف زوجین سرپرست به طفل تحت سرپرستی صلح شده باشد، در صورت فوت طفل وجوه و اموال مذکور از طرف دولت به زوجین سرپرست تملیک خواهد شد. عشق و محبت خود را تا جایی که توان دارید نصیب کودکان کنید ودر صورت لزوم حد و مرزهای مشخصی برای آن ها تعیین کنید. اگر پدرومادر آموزش دیده در گفت وگوی کودک با سایر کودکان حضور داشته باشند، خودبه خود گفت وگوها در مسیر رشد صورت می پذیرد، چراکه اگر آسیبی در آن وجود داشته باشد، پدر و مادر فعال، مداخله مناسب انجام می دهد.

شما شیوه گفت وگوی سه نفره را در زندگی الگوی خود قرار دهید، از این پس همه مسئول اتفاقی که در خانواده می افتد، هستند و بنابراین فرصت کمی برای سرزنش دیگری به دست می آید. بین سه تا چهار سالگی درمی یابد که دیگران نمی دانند او چه فکر می کند و نمی توانند ذهنش را بخوانند. خوب است بدانید دروغ برای کودک زیر سه سال معنا ندارد؛ آنها نمی دانند که حوزه تفکرشان خصوصی است و فکر می کنند والدین می توانند ذهن آنها را بخوانند.

همچنین او را به دروغگویی تشویق نکنید. برای مثال اگر فرزندتان هنگام برگشتن از مدرسه ناراحت است، از او بپرسید که انگار ناراحت به نظر میایی؟ مثلا اگر در خانواده ای از اقوام شما دروغگویی رایج شده، بدون این که پیش فرزندتان از آن خانواده انتقاد شدیدی بکنید، روابط تان را با آنها کم کرده ، در کنار آن با طرح داستان هایی ارزش راستگویی را در کودکتان نهادینه کنید یا اگر ماجرا جنبه ظاهری دارد و نه رفتاری، مانند حجاب که خانواده شما به آن تاکید وی ژه دارد و خانواده یکی از خویشان شما نه، می توانید به جای کم کردن رابطه از خانواده مذکور بخواهید در حضور فرزند شما کمی پوشش خود را تغییر دهد تا کودکتان دچار دوگانگی نشود.

روان شناسان تاکید می کنند مدیریت نحوه ارتباطات فرزند با دیگران در محیط خارج از خانه برعهده پدرومادر است. عزت نفس نقش تعیین کننده ای در ارتباطات دارد و همچنین در ادامه تحصیل ، انتخاب شغل ، انتخاب همسر ، روابطش با دوستان و آَنایان را تحت تاثیر قرار می دهد و والدین نقش مهمی را در این مورد ایفا می کنند زیرا که عزت نفس به معنای اطمینان داشتن به شایستگی ها و توانایی های خود می باشد و والدین با احترام گذاشتن به فرزندشان ، و تحسین و تایید فرزند خود می توانند به نتیجه ی مطلوبی برسند .

باید توجه داشت که ممکن است برخی از مفاهیم دینی برای کودکان ثقیل و خام باشد؛ لذا باید آن را مانند شکر در آب حل کنیم و همچون شربتی شیرین به فرزندانمان بچشانیم؛ یعنی برای آشنا ساختن آنان با ائمه اطهار (ع) از داستاهای معجزه و کرامات آنها شروع کنیم تا برای نونهالان ما شیرین و جذاب باشد؛ زیرا آنان در سنی نیستند که از ما استدلال بخواهند. عالیترین فرصت برای بهرهور ساختن حیات و زندگی میباشد. «خوبی، عالیترین مقصد جاوید حیات ماست. اما اگر فرزندتان باز هم به نتیجه درستی نرسید، عجله نکنید و هول نشوید.

اگر فرزندتان درباره فرود آمدن یک بالگرد در خیابان حرف می زند از او درباره چگونگی هدایت بالگرد بپرسید. توجه به این رویکرد، برنامهریزان و تصمیمسازان عرصة برنامهریزی درسی را به سمت اصولی، همچون «فطرت انسانی»، «کمالگرایی انسان»، «رشد همهجانبه انسان»، «زیباگرایی انسان»، «آزادی و اختیار فرد در راستای هدف» و «نقش معلم به عنوان الگوی کامل تربیتی» هدایت میکند. در این شرایط اگر کودک بیفتد، دستش را می گیرید تا حداکثر یک پله بیفتد. در این شرایط چه باید کرد؟ چاقو را تا چه زمانی می توانید از دست کودک مخفی کنید؟

به عنوان مثال مقام خلیفهاللهی یا قرب به خدا را غایت سلوک اخلاقی میدانیم. در این مقاله قصد داریم به بررسی تربیت فرزندان در خانواده مطابق دیدگاه اسلامی بپردازیم و از بُعد حقوقی نیز آن را بررسی کنیم . پس اگر مایل هستید به کودکان خود راستگویی را آموزش دهید، باید برای گوش دادن به حقایق تلخ به اندازه حقایق شیرین تحمل داشته باشید. گام عملی: به یاد داشته باشید کودک شما پاک و بی گناه است.

فلسفه اخلاق کانت نمونه بسیار والا و قابل توجهی است از همین کوشش و از این جهت همیشه تازگی خود را حفظ خواهد کرد و آموزنده باقی خواهد ماند. این لقب منفی باعث از دست رفتن اعتماد به نفس وی می شود و او را به سمت دروغگویی بیشتر ترغیب می کند. درتمام مکه در عصر بعثت 71 مرد و یک زن باسواد بیشتر وجود نداشت و اگرپیامبر(ص) حتی کلمهای از یک نفر آموخته بود نمیتوانست خود را در میان مردم «امی بنامد» . چگونه پسرم را خوب تربیت کنم؟

خوب گوش کردن به دلایل کودکانه، تایید و همراهی کردن او و طرح سوال از شیوه های برقراری ارتباط در این شرایط است. خوب این کودک چه نتیجه ای از این تجربه خواهد گرفت؟ او سریعا یاد می گیرد چه چیزی قابل قبول است و چه چیزی پسندیده نیست. مسئله این است که ما از برنامه تربیتی اخلاقی چه انتظاری باید داشته باشیم. چنین نظارتی می تواند تأثیر ویژه ای بر شخصیت و رفتار وی داشته باشد؛ بنابراین، اصل نظارت مداری در تربیت اسلامی به ما می گوید: جهان در منظر خداوند تبارک و تعالی است و او بر همه امور آگاه است.

دیدگاهتان را بنویسید